LÁ THƯ MỤC VỤ
Nhập vào phân trại E được 3 năm thì các cai tù “biên chế” tôi vào giúp tổ Văn Hoá trại. Lúc đó có cả anh Nguyễn Thanh Tùng (cựu tu sĩ Dòng Phanxicô, người Phan Rang) và thầy Nguyễn Trọng Tài (đại chủng sinh gốc Vĩnh Long), cả 3 anh em chúng tôi thuộc nhóm tù chính trị và đều có bản án. Trong tổ Văn Hoá đã có một anh tù hình sự (can tội giết người) khoảng bốn mươi mấy năm mươi tuổi, chuyên môn về viết chữ trên tường, anh viết rất nhanh, rất khéo và rất cân đối. Sau khi viết xong một bản hiệu thật đẹp, anh ta luôn luôn viết ký hiệu rất nhỏ trong một góc “Nalot”, thấy tôi không hiểu, anh giải thích đó là viết ngược tên của anh là Tô Lan.
Nhóm tù chính trị thường có mặc cảm về các anh em tù hình sự vì nghĩ rằng họ dễ trở thành ‘ăn-ten’ theo dõi hầu mách lẻo với cai tù để lập công. Anh Tô Lan đã ngồi tù hơn 5 năm rồi nên lúc nào cũng trầm lặng, buồn buồn và ít nói, 3 anh em chúng tôi ngại tiếp xúc với anh. Sau một năm làm chung với anh, tôi bớt nghi ngại và phục cái tài của anh hơn. Lúc nào anh cũng buồn về cái tội ‘giết người’ mà anh bảo tôi rằng cho dù có ở hết gấp 10 lần bản án, hay suốt đời ở tù, hoặc lôi anh ra mà xử bắn thì cũng không xoá được cái tội ghê tởm của anh. Để có thể quên tội ác đã phạm, anh lao đầu vào mọi công việc được giao và làm rất nhiệt tình nên tôi mến anh hơn.
Kể cả những anh em tù hình sự ở cùng nhà với anh nhiều năm cũng không biết gì về bản thân và về gia đình anh. Không ai biết lý do nào dẫn anh đến án giết người, không ai biết án mạng xảy ra ở đâu và ai là kẻ bị giết…Tất cả đều được chôn giấu rất kỹ trong đầu của anh. Nhất là lý do vì sao anh mãi mãi hối hận về hành động của mình ? Mặc dù sống trong hoàn cảnh tù đày hằng ngày đối diện với muôn vàn nghịch cảnh thế mà tôi chưa bao giờ thấy anh nổi giận. Lúc nào anh cũng buồn nên tìm lãng quên bằng việc hút thuốc liên tục. Một con người điềm tĩnh như thế sao lại có thể nông nổi đến mức độ ra tay giết một mạng người ? Tôi không thể biết ! Tôi chỉ lưu ý một điều là thỉnh thoảng gương mặt anh thật rạng rỡ (đây là điều rất hiếm khi thấy) mỗi lần anh đọc một xấp giấy mà anh giữ rất kỹ bên mình. Sau nầy anh cho tôi biết là anh chỉ thật sự hạnh phúc khi ngắm nhìn ảnh đứa con anh.
Mấy ngày trước Tết Nguyên Đán 1983, tổ Văn Hoá bù đầu bù cổ lo cắt dán các khẩu hiệu mừng xuân, lo trang trí hội trường, lo sơn phết lại các pa-nô dọc lối vào cổng trại, ai cũng mệt và căng thẳng. Anh Tô Lan cũng mệt, nhất là vì anh cao tuổi nhất, nhưng nét mặt anh vẫn trầm tĩnh không biểu lộ điều gì ra bên ngoài, nhưng nếu tinh ý sẽ nhận ra anh càng buồn hơn. Sau ba ngày Tết, một buổi chiều, tôi thấy anh ra ngồi chỗ hòn non bộ trước hội trường trầm tư thả hồn theo khói thuốc, tôi đến gần và ngồi bên cạnh anh. Anh hỏi tôi có nhớ nhà không, tôi trả lời “cũng nhớ nhưng không nhiều lắm vì tôi rời gia đình từ lúc 14 tuổi”. Tôi hỏi về hiền thê của anh, anh không trả lời, nhưng khi tôi hỏi đến các con cái anh thì anh bắt đầu khóc. Tôi thấy mình xúc phạm đến anh một cách thiếu tế nhị nên xin lỗi. Anh nói “ Không sao, nhưng đây là nỗi đau khiến tôi hối hận suốt đời ”.
Đó là lần đầu và cũng là lần cuối anh nói về vụ án của anh xảy ra 6 năm về trước, vì ít lâu sau đó anh bị chuyển đi nơi khác. Vụ án đó thương tâm thật vì chính tay anh làm chết đứa con trai cưng duy nhất của anh. Đứa bé ngồi chơi dưới gầm sau chiếc xe tải của gia đình, anh vô tình de xe ra đi làm và cán chết em bé. Càng thương con bao nhiêu anh càng giận mình bấy nhiêu ! Đó là tóm tắt câu chuyện của một người cha đau khổ suốt đời vì vô tình giết con mình và niềm vui chỉ trở lại khi nhìn thấy con anh ‘hiện về’ với anh dù chỉ là sự ‘hiện về’ trên di ảnh mà thôi, ấy vậy mà niềm vui đó cũng đủ khiến gương mặt anh hoàn toàn thay đổi.
Việc Chúa Giêsu cầu nguyện và dung nhan Người biến đổi cho thấy niềm vui mà Người nếm được mỗi khi được diện kiến Cha Người. Trong cuộc sống chúng ta, Thiên Chúa tuôn đổ biết bao ân sủng và ơn lành. Nếu chúng ta suy nghĩ, sẽ nhận ra một niềm vui khôn tả vì biết rằng mình được sống trong yêu thương cho dù mình xấu xí tội lỗi đến đâu đi nữa ! Việc Chúa biến hình giúp chúng ta siêng năng cầu nguyện vì mỗi lần cầu nguyện là một lần chúng ta được diện kiến Chúa. Được chạm mặt người mà ta yêu thương chắc chắn chúng ta cũng sẽ biến hình vì được ngụp lặn trong đại dương của tình yêu. Có niềm vui và sung sướng nào sánh bằng ?
Linh mục Phạm Quang Hồng.